Hoe drink jij je koffie tegenwoordig? In grote steden wereldwijd wint in ieder geval een nieuwe categorie terrein: functional coffee. Dat zijn koffiedranken waaraan ingrediënten worden toegevoegd die een extra effect zouden hebben op het lichaam of de geest.
We kennen ondertussen collageenpoeder en proteïnepoeder in koffiedranken (al kunnen we ons voorstellen dat je ook daaraan nog moet wennen). Maar de opvallendste variant binnen de functional coffees, is zonder twijfel mushroom coffee (!). Daarin worden blends verwerkt met paddenstoelen als lion’s mane, reishi, cordyceps of chaga. Het heeft nauwelijks invloed op de smaak, maar wordt vooral toegevoegd omwille van de mogelijke voordelen die eraan worden toegeschreven. Zo wordt cordyceps, dat ook bij duursporters aan populariteit wint, vaak gelinkt aan extra uithouding en prestaties. Reishi staat bekend om zijn rustgevende effect, terwijl chaga volgens liefhebbers de concentratie kan ondersteunen. Dat mushroom coffee meer is dan een nichehype, blijkt ook uit de cijfers: vermeldingen op menu’s en sociale media liggen vandaag 4,2 keer hoger dan een jaar geleden.
Een dagelijkse kop shroomkoffie (zoals mushroom coffee ook wel wordt genoemd) zou dus kunnen bijdragen aan meer focus, een stabieler energieniveau en minder stress. Al is daar meteen een kanttekening bij te maken: officieel zijn die effecten nog niet bewezen. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) vraagt voorlopig om meer wetenschappelijk onderbouwd bewijs voor zulke gezondheidsclaims. Toch lijkt dat de populariteit niet af te remmen.
Die opmars past perfect binnen een bredere verschuiving in hoe we naar koffie kijken. Het gaat al lang niet meer alleen om cafeïne of smaak, maar ook om het gevoel errond: een klein ritueel dat energie geeft, ondersteuning belooft en past binnen een bewustere levensstijl. Voor wie ook via kleine dagelijkse routines bewustere keuzes probeert te maken, past zo’n koffie met extra boost perfect in het plaatje.
Trenddrankje of pure koffie?
Hoewel je in steden zoals New York, Londen en Parijs tegenwoordig bij de trendy koffiebars dus makkelijk een Lion’s Mane Latte, Mushroom Latte of Brain Shot bestelt, komt de trend van functional coffee in de bars in België voorlopig trager op gang. Antwerps koffie-expert Joke De Coninck, die al jaren actief is in de specialty coffee scene, ziet nog een mooie kans voor een aantal koffiebars. ‘Je hebt eigenlijk twee soorten koffiebars’, legt ze uit. ‘Je hebt specialty koffiebars die heel bewust werken met pure producten en kwaliteit, en die met veel kennis en trots hun koffie bereiden. En je hebt koffiebars die meer inspelen op trends die voorbij komen op sociale media.’ Vooral in die tweede categorie duiken nieuwe drankjes snel op. ‘Mensen zien iets op TikTok of Instagram en willen het proberen. Dan gaat koffie meer over het hippe drankje of een ander gezondheidseffect dan over de smaak van de koffie zelf.’ Ook de functional coffee-trend plaatst ze in dat kader. Volgens haar speelt de trend momenteel vooral buiten koffiebars en meer thuis. ‘Het zijn hier vaak nog dingen die mensen online ontdekken en dan zelf willen proberen te maken.’
Koffie thuis zoals in een koffiebar
Die evolutie sluit aan bij een andere beweging die Joke de laatste jaren duidelijk ziet: steeds meer mensen willen thuis koffie zetten op het niveau van een koffiebar. Niet alleen om geld te besparen, maar ook omdat koffie voor veel mensen een dagelijks ding is geworden waar ze graag wat meer tijd en aandacht aan besteden. ‘Thuis werk ik met een toestel van Sage’, vertelt ze. ‘Ik heb al vijf jaar een Oracle Touch, en die is nog altijd in topvorm. Ik was eerlijk gezegd verrast hoe dicht je thuis kan komen bij wat we in een koffiebar maken.’
Ook het nieuwste model van het merk, de Sage Oracle Dual Boiler, vindt ze een interessante optie voor thuisgebruik. Het is volgens har een machine bij uitstek voor zowel beginners als echte koffieliefhebbers. ‘Je kan gewoon de stappen op het scherm volgen en heel eenvoudig koffie maken, maar je kan ook de interface aanpassen en dan krijg je een soort dashboard met parameters zoals druk en extractie. Dan kan je echt gaan experimenteren. Ook de dual boiler maakt een groot verschil’, legt ze uit. ‘Je kan tegelijk espresso zetten en melk stomen, waardoor het veel sneller en gebruiksvriendelijker werkt. Als je thuis wat meer wil spelen met verschillende koffies of nieuwe trends wil proberen, is dat gewoon praktischer.’
Zo probeer je de koffietrend thuis
In het verlengde van die twee trends (functional coffee en koffie zetten op koffiebarniveau thuis) vroegen we Joke hoe je de functional koffietrend zelf kunt uitproberen. Haar advies is verrassend eenvoudig: begin niet bij de additieven, maar bij de basis. ‘Een goede kop koffie hangt eigenlijk af van een paar factoren’, zegt ze. ‘Ten eerste de juiste ingrediënten: kwaliteitsvolle koffiebonen en goede melk als je die gebruikt, of dat nu koemelk is of een alternatief.’ Daarnaast speelt het recept een grote rol. ‘Het is een beetje zoals bakken. Als je een cake maakt en je gebruikt te veel bloem of te veel suiker, dan proef je dat meteen. Bij koffie is dat hetzelfde.’ Uiteindelijk draait alles om balans. ‘Smaakgericht is een goede kop koffie vooral een drankje dat mooi in evenwicht is. Dan kan je heel nerdy worden over zuren en bitters, maar uiteindelijk gaat het gewoon over harmonie.’
Pas wanneer die basis klopt, kan je beginnen spelen met nieuwe trends zoals functional coffee. Dan kan je bijvoorbeeld collageen, proteïnepoeder of een mushroom blend toevoegen. Joke: ‘Veel mensen mengen dat gewoon door een latte of cappuccino.’ Volgens haar is het vooral een kwestie van experimenteren. Sommige ingrediënten geven nauwelijks smaak af, terwijl andere duidelijker aanwezig zijn. ‘Je moet een beetje zoeken wat voor jou werkt’, zegt ze. ‘Maar de basis blijft altijd dezelfde: eerst een goede kop koffie.’
Deze slimme poederblend van het Belgische PUSH combineert creatine, lion’s mane, magnesium en andere ondersteunende ingrediënten in één scoop, voor wie koffie graag inzet als meer dan alleen een oppepper. Dankzij de neutrale smaak roer je hem eenvoudig door je koffie of een glas koud water. Ideaal als subtiele upgrade van je ochtendroutine.
Deze koffiemix geeft je dagelijkse kop een wellness-update, met lion’s mane, ashwagandha, cacao en MCT-kokosolie in één blend. De basis bestaat uit medium gebrande 100% Arabica-bonen uit Colombia, waardoor het niet alleen een trendproduct is, maar ook gewoon een smaakvolle koffie voor wie thuis wil experimenteren met functional coffee.
Reishi wordt vaak gelinkt aan ontspanning en rust, en is daarmee een interessante toevoeging voor wie koffie meer als een bewust ritueel wil benaderen. Dit 100% pure poeder heeft een subtiel bittere smaak en laat zich makkelijk mengen in koffie, maar past evengoed in thee of Aziatische gerechten.
Collageenpoeder is misschien wel de bekendste toevoeging binnen de wereld van functional coffee, en precies daarom past deze neutrale formule mooi in het rijtje. Het poeder is makkelijk oplosbaar en laat zich zonder uitgesproken smaak mengen in je koffie, maar ook in water, smoothies of yoghurt. Een subtiele manier om je dagelijkse routine een extra wellnesslaag te geven.
Dit is het toestel waar Joke het over heeft: je kan volledig automatisch werken, maar ook manueel finetunen, ideaal om te experimenteren met de nieuwe koffietrend.
