Een gezonde levensstijl zit al een tijdje in de lift. En daar hoort het minder (of gewoon niet) drinken van alcohol bij. Drankjes ter vervanging én als alternatief op suikerrijke frisdrank winnen aan terrein – zo ook kombucha. Maar hoe gezond is dit gefermenteerde drankje echt?
Nieuwe kombuchamerken schieten als paddenstoelen uit de grond. Op restaurant, op café maar ook in de supermarkt groeit het aanbod onophoudelijk. Tijd om de trend, en het drankje zelf, grondig te ontleden.
Wat is kombucha?
Kombucha kan het best worden omschreven als gefermenteerde thee. Het wordt gemaakt van thee, suiker en een symbiotische cultuur van bacteriën en gisten. Deze laatste staat ook wel bekend als een ‘scoby’, oftewel symbiotic culture of bacteria and yeast. Tijdens het fermentatieproces zetten gisten de suiker om in alcohol en koolzuur, waardoor kombucha gaat bruisen. Bacteriën zetten vervolgens het grootste deel van de alcohol om in zuren, wat de drank een azijnachtige smaak geeft. Het eindresultaat bevat cafeïne, gezonde plantenstoffen (polyfenolen) en een kleine hoeveelheid alcohol. In commerciële versies mag dat maximaal 0,5 procent zijn, anders moet het als alcoholisch drankje worden verkocht.
Bevat kombucha suiker?
Kombucha bevat altijd suiker, dat is immers nodig voor het fermentatieproces. Meestal gaat het om een kleine hoeveelheid, maar sommige merken voegen extra suiker of vruchtensap toe om het drankje zoeter te laten smaken.
Welke gezondheidsvoordelen biedt kombucha?
Op de verpakkingen van flesjes kombucha prijken vaak puike gezondheidsclaims als ‘bevordert een gezonde darmflora’, ‘ondersteunt de spijsvertering’, ‘versterkt het immuunsysteem’ of ‘reguleert de bloedsuikerspiegel’. Maar wat is daar nu van aan?
Gezien haar basis, biedt het drankje in elk geval dezelfde gezondheidsvoordelen als thee. Het bevat antioxidanten en beschermt de lichaamscellen dus tegen vrije radicalen. Vervolgens is er een groot verschil tussen gepasteuriseerde en niet-gepasteuriseerde kombucha. De eerstgenoemde variant bevat immers geen levende bacteriën meer maar wel postbiotica. Deze zouden evenwel ontstekingsremmend werken, de bloedsuikerspiegel reguleren en het immuunsysteem versterken. Niet-gepasteuriseerde kombucha bevat wél bacteriën oftewel probiotica. Ook deze zouden een aantal gezondheidsvoordelen met zich mee brengen.
Wetenschappelijk onderzoek
Sommige studies – op dieren weliswaar – tonen een aantal voordelen aan te danken aan de probiotica in kombucha zoals verminderde ontstekingen en een gebalanceerde bloedsuikerspiegel, een gezondere lever en een verlaagd risico op hartaandoeningen. Op mensen werd tot op heden (te) weinig onderzoek uitgevoerd, en bovendien op kleine schaal. De gezondheidsvoordelen uit de tests op dieren zijn tot nu toe nog niet gereproduceerd bij mensen. Wel kwamen in sommige studies andere voordelen naar voren, bijvoorbeeld: minder last van brandend maagzuur en een opgeblazen gevoel alsook een meer gebalanceerde bloedsuikerspiegel en een verlaging van diabetes type 2.
Omwille van het beperkt wetenschappelijk bewijs kan kombucha dus niet officieel als ‘gezond’ worden bestempeld. Wel kan het een gezond(er) alternatief vormen voor frisdrank of alcoholische drankjes – maar dit hangt sterk af van het merk. Laat je dus niet meteen verleiden door de naam, maar kijk steeds de ingrediëntenlijst goed na. Hoe korter deze is, hoe beter. Vermijd tot slot toegevoegde suikers.
