De opmars van vrouwen in sport is onmiskenbaar. Voor het eerst in de Olympische geschiedenis kregen vrouwen evenveel schermtijd als mannen. Dat weten ook fotograaf Yana Van Nuffel – die Dries Van Noten tot haar klanten mag rekenen en dus niet aan haar proefstuk toe is – en ontwerper Isabel Wolfs, bekend om haar innovatie en upcycling in sportkledij. Samen creรซerden ze Motion Manupulation: een ijzersterk project dat die evolutie van vrouwen in sport op een krachtige en integere manier in beeld brengt.โจRonkende namen als Anne Zagrรฉ, Merel Maes, Reheleh Asemani en Dara Tombroff wrongen en draaiden hun lichaam in bochten van Olympisch niveau. Aan de vooravond van hun expo spraken wij exclusief met Yana en Isabel.
Yana Van Nuffel en Isabel Wolfs
Jullie tentoonstelling mixt mode, sport en kunst. Hoe is het idee voor Motion Manipulation ontstaan?
โHet idee voor Motion Manipulation is eigenlijk gegroeid in Parijs, net voor de Olympische Spelen. Het enorme aanbod aan tentoonstellingen in de stad rond sport en mode was opmerkelijk. โจWe beslisten ons onder te dompelen in de sportwereld, bekeken documentaires en gingen in gesprek met vrouwen uit het milieu.”
Net als in sport vraagt de creatieve sector om discipline en doorzettingsvermogen.
“Het eerste beeld, dat ons trouwens is bijgebleven is een oude reclamespot waarin vrouwelijke atleten in loophoudingen op een spiegel lagen. Ondanks het feit dat ze op hun zij lagen leek het toch alsof ze zweefden. Hierdoor werd voor ons duidelijk dat beweging en kracht, visueel op een interessante manier konden worden vastgelegd. Daaruit kwam het vraagstuk rond beweging en innovatieve sportkledij heel erg naar voor.โจDe geschiedenis leert trouwens ook dat sportkledij heel erg heeft bijgedragen tot de emancipatie van de vrouw. Daarnaast ontdekten we dat in de sportarena in staat van opperste concentratie, zich een fysische en physiche reactie, een haast ritmisch patroon van lichamen ontketent. โจDie patronen, velden en kleuren, en het feit dat vrouwen vaak wel symbolisch en maar minder in actie worden getoond, vormden de kiem voor ons project.”
Na iconen uit mode en muziek krijg je voor Motion Manipulation atletes voor de lens. Wat heb je via hen ontdekt over vrouwelijkheid?
Yana: “Wat me mateloos boeit aan atletes is dat ze niet voor de camera komen met een zichzelf aangemeten imago, zoals modellen of muzikanten vaak wel doen. Hun houding en blik vertrekken vanuit discipline, focus en kracht. Ik vroeg hen te bewegen zoals ze dat aangeleerd hebben in hun sport, om weg te blijven van de klassieke poses. Zo ontstond een dialoog tussen de atleet en mij waarbij hun fysieke instinct resulteerde in organische beelden. Dit was wat ik beoogde. Vrouwelijkheid die niet wordt opgedrongen, maar letterlijk vanuit een beweging spreekt. Met make-up en styling belichtten we die authenticiteit en kreeg het een editorial touch.”
Sport draait vaak om discipline en grenzen verleggen. Zie je parallellen met jullie werk als fotograaf en designer?
“Net als in sport vraagt de creatieve sector om discipline en doorzettingsvermogen. Zoals atleten trainen en steeds hun grenzen verleggen, zo dwingen we onszelf om telkens te groeien, nieuwsgierig te blijven en uit onze comfortzone te treden. Elk project voelt als een wedstrijd: soms eindig je met teleurstelling, soms met het euforische gevoel van winst. Beiden zijn waardevol, want ze brengen je verder. Het eindresultaat is net zoals in sport de opstelsom van vele factoren.”
Welke vrouw in sportgeschiedenis inspireert jullie het meest?
“Door de geschiedenis heen zijn er heel wat vrouwen die door hun dappere keuzes een serieuze steen verlegd hebben. Florence Griffith-Joyner (Flo-Jo) bijvoorbeeld, was een echte pioneer. Ze veranderde het beeld van de vrouwelijke atleet wereldwijd. Flo-Jo bracht mode naar de atletiekpiste en brak wereldrecords. Ze had opvallende nagels, liep met de haren los en haar iconische one-legged pakjes zijn seizoen na seizoen op de catwalk terug te vinden. Vandaag zijn make-up, haar en accessoires een verlengstuk voor atletes. Een manier om hun persoonlijkheid en identiteit te tonen, naast de fysieke prestaties.”
Waarvan komt je interesse om deze twee werelden samen te brengen?
Isabel: “Mijn interesse om mode en sport samen te brengen komt voort uit een diepe fascinatie voor beide werelden. Na mijn opleiding maatkleding ben ik fashion design gaan studeren om functionele kleding met een conceptuele insteek te ontwerpen. Hierdoor kwam ik al snel bij sportkledij en innovatieve footwear uit. Het bleek een mannenwereld, waarin de vrouwelijke hand en visie erg ontbrak. Een vrouwenlichaam vraagt nu eenmaal andere focuspunten dan dat van een man. Dat is zo voor pasvorm, kleur en stoffenkeuze. Vandaag zijn er al meer opties dan vroeger, maar er is nog veel ruimte voor verbetering.”
Motion Manipulation ยฉ Yana Van Nuffel
Sportkledij hinkt achterop in duurzaamheid, omwille van de zeer trage en moeilijk afbreekbare materialen die worden gebruikt, zoals polyester. Hoe kunnen sportkledij en duurzaamheid toch hand in hand gaan?
Isabel: “Voor mij is dit een van de grootste uitdagingen. Hoewel ik sportkledij het interessantst vind om mee te werken, staat duurzaamheid altijd voorop. De sector is gevoelig voor greenwashing. En laat ons eerlijk zijn: polyester, gerecycled of niet, blijft een plastieken vezels. Maar ze worden heel vaak in kledij gebruikt. Technische stoffen maken concept draagbaar. Dat is geen kritiek want, innovatie kost tijd. Daarom richt ik me nu op het upcyclen van stoffen. Door ze een tweede leven te geven, onderzoek ik ze grondig. Tegelijkertijd blijf ik natuurlijk wel alert voor vernieuwing. Eigenlijk draait het voor mij bij een product dat zo belastend is voor de planeet vooral om kwaliteit en levensduur. Voor dit project koos ik om uitsluitend te upcyclen. De innovatie breng ik door nieuwe technieken te gebruiken. Door te plisseren, het aanbrengen van fijne plooien in de stof, oogt een stuk onmiddellijk chique en kwalitatiever. Een aan de basis goedkope stof zoals poylester krijgt zo toch een nieuw doel.”
Wat hoop je dat bezoekers meenemen wanneer ze de expo verlaten?
“We hopen dat bezoekers geprikkeld worden en vooral geรฏnspireerd weggaan. Ons belangrijkste doel was om vrouwen in de sport zichtbaar te maken op een andere manier. โจHun kracht, discipline en aanwezigheid worden met deze expo gevierd. Door samen te werken met scenograaf Kรฉnia Raphaรซl hebben we de ruimte veranderd in een echte beleving, waarin kleuren, vormen en onverwachte elementen, zoals een trampoline, het publiek hopelijk weten te verrassen. Motion Manipulation gaat om meer dan alleen online beelden: het is een samenspel van vakmanschap, oog voor details en eerlijk circulair design. Het is een ode aan vrouwen, door vrouwen, een katalysator om gesprekken rond zichtbaarheid, vrouwelijkheid en innovatie in sport en mode te starten. We dragen ons steentje bij aan het inleiden van een nieuw tijdperk gedomineerd door sportvrouwen.”
Motion Manipulation is te zien van 19 tot en met 21 september bij NOAH x BRENDA. Adres: Gerechtsplein 27/28, 1000 Brussel
