In een tijd waarin Instagram posts in fracties van seconden voorbijflitsen, kiest de Antwerpse Juliette Van Dessel (21) radicaal voor traagheid. “Tegenwoordig houdt de “memento mori” me erg bezig, de herinnering aan de sterfelijkheid. Mensen staan niet meer stil bij het leven, dus ik wil ze een beetje laten vertragen”. En dat kan je dit weekend zelf gaan doen, bij hotel YUST in Antwerpen.
Waarom opkomend talent Juliette Van Dessel er eentje is om te volgen
We treffen Van Dessel net na haar jury aan Sint Lucas Antwerpen, waar ze schilderkunst combineert met collage, kalligrafische inkt, druktechnieken, marouflage, keramiek en poรซzie. Die collage-achtige schilderijen en gemengde technieken werden ook door YUST opgemerkt, waardoor het hotel haar als hun eerste nieuwe Antwerpse kunstenaar van het jaar voorstelt. Een veelbelovende stap in een jong, maar beloftevol parcours. Juliette Van Dessel is een naam om te onthouden, dus wij leenden haar even voor een one-on-one, naar aanleiding van haar nieuwe vernissage deze zondag bij YUST.
Welkom in het Juliette-universum
Juliette Van Dessel
Wanneer besefte je voor het eerst dat kunst meer dan een hobby voor je was?
“Al van jongs af aan was het een manier om de relatie tussen mezelf en de buitenwereld beter te begrijpen. In het kunstonderwijs voelde ik me meer thuis in mijn manier van denken, ik bloeide er helemaal open. Vanaf dat moment besefte ik dat kunst iets is dat ik nรฒdig heb. Ik vind dan ook dat creativiteit meer gestimuleerd mag worden bij kinderen die daar interesse in hebben, en KSO minder moet worden afgedaan als ‘”afvalrichting”. Het kan mensen echt redden.”
Hoe zou je je artistieke stijl momenteel omschrijven?
“Als iets dat lijkt op een droom die je je probeert te herinneren: fragmentarisch, intuiฬtief en soms een beetje ongrijpbaar. Je kan ook wel denken aan een palimpsest, dat is een hergebruikte schrijflaag (bijvoorbeeld perkament of papyrus) waarvan de oorspronkelijke tekst is afgeschraapt of uitgewist om ruimte te maken voor een nieuwe. Het woord wordt dan ook metaforisch gebruikt.”
“Onlangs zei iemand dat ik wel een zeskoppig wezen lijk.”
“Onlangs zei iemand dat ik wel een zeskoppig wezen lijk, omdat ik zoveel verschillende dingen tegelijk doe. Het is alsof er meerdere stemmen of handen in mijn werk aanwezig zijn, die samen eฬeฬn geheel vormen.”
Juliette Van Dessel
Heb je een stijlverandering doorlopen?
“Niet zozeer een stijlverandering, maar wel een mentaliteitsswitch. Ik ben meer plezier gaan halen uit het maken zelf, heb mijn innerlijke kind teruggevonden. Kunst heeft vaak het imago om erg serieus te zijn, maar dat heb ik proberen los te laten. Wanneer kan je zelfs “goed” schilderen? Vanaf wanneer ben je een echte kunstenaar? Dat zijn wel vragen die me bezig houden, ik wil dat ego van me afschudden.”
“Jezelf blijven is sowieso moeilijk als kunstenaar. Niet iedereen moรฉt je werk goed vinden en het is niet altijd even gemakkelijk om kritiek te krijgen, omdat het zo persoonlijk voelt. Maar ik heb geleerd dat zolang je jezelf blijft, je vanzelf de juiste kring rondom je creรซert.”
Juliette Van Dessel
Wat inspireert je het meest in je dagelijkse omgeving?
“Kleine momenten die vaak over het hoofd worden gezien. Bijvoorbeeld grootmoeders die met elkaar praten en lachen met een lichtheid die niets met leeftijd te maken heeft, alsof hun ziel nog altijd jong is. Ook moedersliefde raakt me: de stille zorg, de vanzelfsprekendheid, de warmte die in kleine gebaren zit. De energie die zich tussen mensen, dingen en plaatsen afspeelt. Iets subtiels dat je niet meteen ziet, maar wel kan voelen. Het is een soort aanwezigheid die, voor mij althans, onmogelijk digitaal te ervaren is. Daarom probeer ik bijvoorbeeld tijdens een treinritje mijn gsm bewust in mijn tas te laten.”
Welke thema’s keren het vaakst terug in je werk, en waarom?
“Tegenwoordig houdt de “memento mori” me erg bezig, de herinnering aan de sterfelijkheid. Mensen staan niet meer stil bij het leven, dus ik wil ze een beetje laten vertragen. Er speelt zich vaak veel af in mijn werk, maar net door die gelaagdheid ontstaat de neiging om er net iets langer naar te blijven kijken. Onlangs heb ik bijvoorbeeld een werk gemaakt met de titel ‘Together in the Temporary’, die een kring van dansende mensen uitbeeldt, geiฬnspireerd op de danse macabre. Als herinnering dat we hier allemaal maar tijdelijk zijn, en dat we dat samen doen.”
Together in the Temporary, Juliette Van Dessel
Er komt vaak een paardje terug in je werken. Zit daar een verhaal achter?
“Het is eigenlijk een zelfverzonnen wezentje, geรฏnspireerd op mijn fascinatie voor herhaling. In het begin wilde ik onderzoeken hoe een bepaald figuurtje zich verplaatst door verschillende landschappen en situaties. Gaandeweg merkte ik dat ik mezelf er ook een beetje in herken. Het wezentje is voor mij een soort drager geworden, een manier om te kijken, te reizen en dingen te ervaren binnen mijn werk.”
Juliette Van Dessel
Welke kunstenaars hebben je sterk beรฏnvloed?
“Ik haal inspiratie uit zowel kunst als literatuur. Zo heeft het boek ‘Ik ben een kat’ van Natsume Soฬseki me sterk beiฬnvloed. Met humor observeert een kater daarin de menselijke natuur en geeft hij commentaar op zijn zwakheden en dwaasheden.”
“Ook het werk van David Hockney, dat vaak heel fleurig en licht oogt, maar waar ook zwaardere lagen achter zitten. Of Natascha Mabesoone, door de manier waarop ze druktechnieken gebruikt en hoe ze de ruimte openmaakt, bijvoorbeeld door op de muren verder te schilderen. Tot slot Tal R, omdat hij de grens onderzoekt tussen het alledaagse, de werkelijkheid en droomwerelden.”
Wanneer weet je dat een werk โafโ is?
“Ik werk graag in lagen en wissel materialen en technieken af, zoals schilderen, tekenen of keramiek. Tijdens het maken weet ik vaak nog niet waar het werk naartoe gaat. Het is “af” als er een soort rust of evenwicht in zit. Soms komt dat pas nadat ik het werk een halfjaar opzij gelegd heb. Door die afstand kan ik er later opnieuw naar kijken, om er dan nog een klein detail aan toe te voegen. Vaak kan ik dan ook pas plaatsen waarom ik het precies gemaakt heb.”
Juliette Van Dessel
Welke reacties van toeschouwers zijn je het meest bijgebleven tot nu toe?
“Onlangs kwam er iemand met haar ouders naar mijn eerste vernissage kijken. Haar papa vertelde me dat hun dochter zich op een bepaalde manier gehoord voelde door het schilderij. Dat raakte me, omdat ik het in een kwetsbare periode gemaakt heb en dat dus toch begrepen wordt door anderen. Het bevestigde dat kunst echt een vorm van verbinding kan zijn.”
Juliette Van Dessel
“Maar ook kleine reacties. Zo kwam een kindje toevallig voorbij tijdens de voorbereiding van mijn vernissage bij YUST, en ze zei gewoon โwowโ. Ik ben vaak gefascineerd door de manier waarop kinderen kijken: zo open, zonder filter, met pure verwondering. Dat vind ik heel mooi.”
