Dit jaar zijn vrouwen uitstekend vertegenwoordigd op BRAFA, de Brussels Art Fair. Op deze 71ste editie van de beurs, die van 25 januari tot 1 februari loopt in Brussels Expo, drukken vrouwelijke galeristen steeds meer hun stempel.
Ze heten Nathalie Obadia, Almine Rech, Virginie Devillez, Valérie Bach, Greta Meert, Sofie Van de Velde of Florence de Voldère. Ze werken met een hele reeks experts, kunstliefhebbers en kunstfacilitators uit Italië, Frankrijk en Nederland. Bijna twintig vrouwelijke galeriehouders hebben dit jaar een stand op BRAFA, een bewijs van hun groeiende aanwezigheid binnen een markt die nog al te vaak wordt gedomineerd door mannen. Hun grote kracht? Liefde voor dialoog, nieuwe ontdekkingen en culturele uitwisseling.
Nathalie Obadia © Luc Castel
Een van hen, Nathalie Obadia, is een echte pionier. Ze begon in 1993 als galerist in Parijs, en verhuisde in 2008 naar Brussel. “Belgische verzamelaars reisden in die tijd vooral naar Londen en Parijs,” vertelt ze. “Ik wilde hen tegemoetkomen, en me ergens nieuw vestigen.”
Ik ben geïnspireerd door vrije vrouwen – kunstenaars, verzamelaars, ondernemers – die niet wachten tot ze een plaatsje krijgen toegewezen, maar die plek zelf creëren.
In enkele jaren smeedde ze stevige banden met de plaatselijke instituten – van het Paleis voor Schone Kunsten tot de Koning Boudewijnstichting – en hielp ze van Brussel een centrum voor moderne kunst maken. “Belgen zijn altijd grote kunstliefhebbers geweest,” vertelt ze. “Als verzamelaars zijn ze nieuwsgierig, ze spreken verschillende talen en ze zijn niet bang om nieuwe dingen te ontdekken.”
Galerie Nathalie Obadia © We Document Art
Tijdens deze editie stelt ze niet alleen Valérie Belin, Martin Barré en Laure Prouvost voor, maar ook twee Belgische kunstenaars die ze al jaren promoot: Joris Van De Moortel en Sophie Kuiken. “BRAFA is eclectisch,” zegt ze nog. “Je ziet er oude meesters en jonge kunstenaars. Dat verrijkt de blik.” Over de plaats die vrouwen innemen in dit milieu zegt ze nuchter: “Er zijn altijd vrouwelijke kunsthandelaars geweest. Het is altijd een open beroep geweest. Het gaat om de overtuiging, het vermogen om een visie te blijven verdedigen.”
Niettemin is ze blij dat vrouwelijke kunstenaars sterker vertegenwoordigd zijn dan ooit: “Alles veranderde toen we naar dezelfde scholen en ateliers konden als de mannen. Tegenwoordig wordt het werk van bepaalde vrouwen voor meer geld verkocht dan dat van hun mannelijke tegenhangers. Dat is een historische ommekeer.”
In haar boek Figures de l’art contemporain (uitg. Le Cavalier Bleu), bespreekt ze 24 personages die vandaag een belangrijke rol spelen binnen de kunst (kunstenaars, verzamelaars, curators…), aan de hand van marktanalyse, historische context en ervaring – helemaal in de lijn van wat ze op Sciences Po Paris onderwijst. Als het om haar persoonlijke idolen gaat, vernoemt ze Louise Bourgeois: “Een fantastische vrouw. Ze heeft haar eigen weg gebaand, met haar kwetsbaarheden en haar doorzettingsvermogen. Ze staat op gelijk niveau met de grootsten.” En ze voegt eraan toe: “Ik ben geïnspireerd door vrije vrouwen – kunstenaars, verzamelaars, ondernemers – die niet wachten tot ze een plaatsje krijgen toegewezen, maar die plek zelf creëren.”
Dertig jaar na de opening van haar eerste galerie blijft Nathalie Obadia nog even bezield: “Gelukkig zijn, dat is ’s morgens opstaan en willen ontdekken, uitvinden, promoten. Een galerie is een plek van verzet: wars van vergetelheid, trends, onverschilligheid.” Welk werk zou ze graag in haar eigen huis hebben? “Een grote Combine painting van Robert Rauschenberg. De perfecte schakel tussen klassieke schilderkunst en de moderne wereld.”
