Op 4 september 2026, na meerdere dagen beraadslaging, slaagde de jury in het proces tegen Lindsay Clancy er niet in om tot een unaniem oordeel te komen. De rechtbank in Massachusetts verklaarde het proces nietig. De 36-jarige voormalige verpleegkundige wordt nog altijd vervolgd voor de dood van haar drie kinderen Cora, Dawson en Callan, die in januari 2023 respectievelijk 5 jaar, 3 jaar en 8 maanden oud waren. Ze ontkent niet dat ze hen heeft gedood. De hele juridische strijd draait om haar strafrechtelijke verantwoordelijkheid op het moment van de feiten.

Volgens het openbaar ministerie zou ze haar daad hebben gepland door haar man korte tijd van huis weg te sturen. Volgens de verdediging verkeerde ze in een postpartumpsychose, verergerd door een chaotische psychiatrische behandeling. Lindsay Clancy had herhaaldelijk medische hulp gezocht, dertien geneesmiddelen geprobeerd, een zelfmoordpreventielijn gebeld en was in het ziekenhuis opgenomen geweest. De jury kon niet bepalen welk van beide scenario’s doorslaggevend was. Op 29 september vindt een nieuwe zitting plaats. Daarna moet het openbaar ministerie beslissen of er een tweede proces komt. Op 7 september 2026 is er dus geen veroordeling en evenmin een vrijspraak. Alleen een juridische, maar ook culturele impasse.

 

 

 

Bekijk dit bericht op Instagram

 

Een bericht gedeeld door New York Times Opinion (@nytopinion)

 

De zaak veranderde al snel in een rorschachtest, oftewel een misdaadzaak waarin het publiek niet langer naar de waarheid zoekt, maar er zijn eigen obsessies op projecteert. Op sociale media, in rechtbankprogramma’s en zelfs voor de rechtbank ziet iedereen het beeld waarnaar die op zoek was: een moeder die bezweek onder een depressie, een manipulatrice, het slachtoffer van een falend zorgsysteem of de verpersoonlijking van het kwaad. Vrouwen reisden door de Verenigde Staten om de zittingen bij te wonen, anderen protesteerden in het roze voor het gerechtsgebouw. Sommigen herkenden in haar dossier hun eigen depressieve episodes, opdringerige gedachten en de eenzaamheid van de postpartumperiode.

Die reflex is menselijk, maar wordt ook gevaarlijk wanneer een strafproces verandert in een groot referendum over waanzin en moederplicht.

Van zeldzame misdaad tot cultureel fenomeen

Wereldwijd zijn ongeveer negen op de tien mensen die van moord worden verdacht mannen. Dodelijk geweld door vrouwen is dus geen symmetrische, maar minder vaak vertelde tegenhanger van mannelijk geweld. Statistisch gezien komt het veel minder vaak voor. Precies daardoor stijgt de mediawaarde ervan: een studie over het Amerikaanse programma Snapped wijst erop dat vrouwen zeven keer minder vaak doden dan mannen, terwijl ze onevenredig veel aandacht krijgen wanneer ze dat wel doen.

Zo’n misdaadzaak zet onze zekerheden over gender volledig op hun kop. Omdat we geleerd hebben misdaad met mannelijkheid te associëren, lijkt een gewelddadige vrouw plots om een extra verklaring te vragen: wat is er bij haar “stukgegaan”? Welke man manipuleerde haar? Waarom heeft ze niet gehuild? Verbergt haar seksleven iets?

Analyses van vrouwelijke criminaliteit, onder meer gepubliceerd in Women’s Studies International Forum, komen telkens uit bij drie terugkerende modellen: de zieke, het slachtoffer of de verpersoonlijking van het kwaad. Binnen die hokjes krijgen vrouwelijke verdachten niet dezelfde intenties, motieven en verantwoordelijkheid toegeschreven als mannen. Een vrouw die doodt, wordt zo twee keer beoordeeld: voor haar daad en omdat ze haar rol als vrouw heeft verraden.

Lizzie Borden, van de rechtbank naar Netflix

Het vierde seizoen van Monster, vanaf 17 september 2026 te zien op Netflix, illustreert die verschuiving. Na Jeffrey Dahmer, de gebroeders Menendez en Ed Gein wijdt de anthologiereeks van Ryan Murphy en Ian Brennan voor het eerst een seizoen aan een vrouw: Lizzie Borden, gespeeld door Ella Beatty. Het verhaal? In 1892 worden haar ouders vermoord. Lizzie wordt vrijgesproken en de zaak blijft officieel onopgelost. Dat heeft generaties Amerikanen er niet van weerhouden haar schuldig te verklaren en het aantal slagen op de slachtoffers aan te dikken. De popcultuur heeft haar oordeel geveld.

 

 

 

Bekijk dit bericht op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Just Jared (@justjared)

 

Netflix stelt Lizzie Borden vandaag voor als zijn eerste vrouwelijke “monster” en kondigt een verkenning van vrouwelijke woede en onderdrukking aan. Die formule verkoopt goed, maar onderstreept ook de dubbelzinnigheid van het project: vertellen hoe vrouwen in het victoriaanse tijdperk verstikt werden en tegelijk het woord Monster kleven op iemand die werd vrijgesproken. Eigenlijk bestond die business al lang voor streaming. In de jaren 20 haalden Beulah Annan en Belva Gaertner, die beschuldigd werden van passionele moorden, al de voorpagina’s in Chicago. De pers raakte niet uitgepraat over hun outfits en glimlach. Het resultaat? Journaliste Maurine Dallas Watkins maakte er het toneelstuk van dat later de inspiratie vormde voor Chicago.

Moet een vrouwelijke moordenaar per definitie krankzinnig zijn?

De zaak-Clancy doet denken aan die van Andrea Yates, de Amerikaanse die in 2001 haar vijf kinderen doodde en later wegens ontoerekeningsvatbaarheid niet schuldig werd bevonden. Toch moeten we oppassen voor kort-door-de-bochtconclusies. Een postpartumpsychose is een zeer zeldzame psychiatrische noodsituatie, die ongeveer 1 tot 3 op de 1000 moeders treft en wanen en hallucinaties veroorzaakt. En ze is behandelbaar

Het wordt problematisch wanneer TikTok zich op de zaak-Clancy stort en elk voorschrift of elke Google-zoekopdracht voor amateurdetectives op het internet een “bewijs” wordt. Waanzin wordt dan ofwel een magisch excuus, ofwel toneelspel. De werkelijkheid is uiteraard veel genuanceerder: een aandoening proberen te begrijpen heeft nooit betekend dat je de misdaad goedpraat of de slachtoffers vergeet.

 

 

Van “moordende prostituee” tot overlever

Aileen Wuornos vormt het andere grote laboratorium van die fascinatie. De sekswerker, die in 2002 werd geëxecuteerd voor de moord op zeven mannen, is al dertig jaar niet van onze schermen weg te denken: documentaires, de film Monster en de Oscar van Charlize Theron, tot een recente Netflix-documentaire uit 2025. Gypsy-Rose Blanchard belichaamt dan weer de overstap naar interactieve misdaad. Na jarenlang medisch misbruik door haar moeder Dee Dee te hebben ondergaan, beraamde ze in 2015 haar moord. Na de documentaire Mommy Dead and Dearest en de serie The Act veranderde haar vrijlating de veroordeelde in een TikTok-influencer.

In Frankrijk werd Monique Olivier lange tijd gereduceerd tot simpelweg “de vrouw van” Michel Fourniret. De media twijfelden tussen een medeplichtige die onder zijn invloed stond en het brein achter de schermen. Pas na haar proces in 2023 en haar nieuwe veroordeling tot levenslang wegens medeplichtigheid aan drie moorden, waaronder die op Estelle Mouzin, keek de samenleving haar eigen verantwoordelijkheid eindelijk onder ogen.

Mannen krijgen een methode, vrouwen een look

Fictie neemt al die oude clichés over en maakt ze nog aantrekkelijker. Hannibal Lecter krijgt intelligentie, Dexter een methode en Joe Goldberg een innerlijke stem. Villanelle uit Killing Eve krijgt daar ook nog jurken, queer verlangen en een verzameling accenten bovenop. Catherine Tramell uit Basic Instinct doodt, of lijkt te doden, binnen een seksuele fantasie. Amy Dunne uit Gone Girl maakt van de verwachtingen waaraan vrouwen moeten voldoen een wapen. Pearl moordt omdat ze het bekrompen leven weigert dat voor haar is weggelegd. Die personages zijn niet per definitie antifeministisch. Integendeel, ze hebben actrices zelfs toegang gegeven tot terrein dat hun lang werd ontzegd: grappig, strategisch, weerzinwekkend, ambitieus of gewelddadig zijn. Kortom, iets anders dan het lijk dat de plot op gang brengt. Maar de valstrik blijft bestaan: een vrouwelijke crimineel moet iconisch zijn om te kunnen bestaan, terwijl een mannelijke moordenaar gewoon doorsnee mag zijn.

In de media verandert het ouderschap alles

De manier waarop de media over criminele ouders berichten, toont die ongelijkheid heel concreet. Een recente Australische studie bevestigt dat: 82% van de artikelen over vrouwen vermeldt hun rol als moeder, tegenover 56% bij vaders. Een man blijft een gewone crimineel. Een vrouw wordt meteen een “slechte moeder”.

Ook het gerecht ontsnapt er niet aan. Verschillende onderzoeken stellen een zekere mildheid tegenover vrouwen vast, maar wel op één voorwaarde: ze moeten beantwoorden aan het cliché van de gebroken, passieve of kwetsbare moeder. Zodra een vrouwelijke verdachte manipulatief, seksueel vrij of een slechte moeder lijkt, valt die bescherming weg. Sociale klasse, afkomst, huidskleur, seksuele geaardheid en een handicap bepalen mee hoe ze zal worden bekeken.

 

 

 

Bekijk dit bericht op Instagram

 

Een bericht gedeeld door Capucine Coudrier (@ovairestherainbow)

 

Onder de mythe schuilt een ongemakkelijke werkelijkheid

Vrouwelijke moordenaars fascineren omdat ze zeldzaam zijn, maar vooral omdat ze het geruststellende idee ondermijnen dat zorgzaamheid biologisch en geweld mannelijk zou zijn. De popcultuur buit die breuklijn uit. Ze verkoopt mysterie en fantasie waar het soms zou moeten gaan over psychiatrie, partnergeweld, geld, gelegenheid tot misdaad of individuele verantwoordelijkheid.

True crime kan nochtans nuttig zijn: een dossier opnieuw bovenhalen, een gerechtelijke dwaling aanvechten, aandacht vragen voor een miskende aandoening of tonen hoe speurders echt te werk gaan. Daarvoor moet het genre zijn achterhaalde reflexen loslaten: diagnoses stellen op afstand, het seksleven van vrouwelijke verdachten beoordelen of de slachtoffers reduceren tot louter decor.

Dit is de conclusie: Lindsay Clancy past niet in het keurslijf. Haar eerste proces eindigde zonder antwoord, en misschien is dat precies wat onze tijd het moeilijkst verdraagt. We zouden haar graag een monsterpak aantrekken om onszelf gerust te stellen. Maar het is niet de taak van de media om in Hollywoodscenario’s te passen. De enige eerlijke aanpak is naar de feiten kijken. En daarbij één ding erkennen: vrouwelijk geweld is geen biologische afwijking en geen kermisattractie, maar een menselijke tragedie die we onder ogen moeten zien.