We kiezen onze woorden altijd met de beste bedoelingen, maar soms denken we niet goed na over de impact ervan. In dit artikel hebben we goedbedoelde leugens opgelijst die je beter herformuleert, om op die manier een positief verschil te maken voor de ontwikkeling van je kind.

1. Het paradox van “goedbedoelde leugens”

Soms herhalen we geruststellende of motiverende zinnen die we zelf als kind vaak hoorden. Dat doen we met de beste bedoelingen, maar wat we niet beseffen is dat sommige goedbedoelde leugens de ontwikkeling van kinderen kunnen beperken. Ze kunnen hun gevoelens onbedoeld minimaliseren, realistische verwachtingen vervangen door onhaalbare idealen, of hen het idee geven dat hun eigen ervaringen niet volledig kloppen.

2. Wanneer motiveren te veel druk wordt

“Je kunt alles bereiken wat je wilt, als je er maar genoeg moeite voor doet,” is zo één van die uitspraken die je beter achterwege laat. Het klinkt heel motiverend, maar jammer genoeg kan deze zin net het omgekeerde effect hebben. Want wat als je kind écht alles doet wat hij of zij kan, maar toch faalt? Dan ligt de lat niet langer bij de inspanning, maar wel bij het resultaat. En dan ontstaat het idee: “Ik kan dit niet dus het is mijn fout.” Een beter alternatief is: “Je kunt veel leren door het te proberen, ook als het je niet meteen lukt.” Zo geef je ruimte om te groeien én te falen.

“Je kunt het zelf wel” is nog zo’n goedbedoelde, maar foute zin. Hiermee bevorder je autonomie, maar onbedoeld kan je er ook voor zorgen dat je kind door dit vaak te horen niet om hulp durft te vragen. Denk in plaats daarvan aan deze: Probeer het zelf eens, ik ben hier als je hulp nodig hebt.” Zo leer je je kind dat initiatief nemen belangrijk is, maar dat het ook oké is om hulp te vragen wanneer het zelf niet lukt.

3. Zinnen die emoties onderdrukken

Zinnen als “Grote mensen huilen niet” en “Kijk naar de zonnige kant van de dingen” kunnen de emotionele expressie van je kinderen blokkeren. Het kan hen het idee geven dat ze bepaalde emoties niet mogen voelen, en dat het dus beter is om ze te verstoppen. Dat kan dan weer leiden tot angst en zelfkritiek.

Wat zeg je dan beter? “Je mag verdrietig zijn, ik ben hier” of “Ik begrijp dat het moeilijk is, we zullen er samen doorkomen.” Het lijkt simpel, maar de boodschap is groots: “Ik zie je. En wat je voelt, is oké.”

4. Eerlijk zijn, zonder te kwetsen

“Je moet altijd de waarheid vertellen” is iets wat bijna iedere ouder zijn kinderen wil aanleren. En inderdaad: eerlijkheid is super belangrijk. Maar ook daar zit een nuance. Want als eerlijkheid gelijkstaat aan botheid, verwarring of pijn, dan leren we dat altijd de waarheid vertellen belangrijker is dan rekening houden met de gevoelens van anderen. Maar eerlijk zijn betekent niet altijd zeggen wat je denkt. Het betekent durven spreken vanuit jezelf, maar wél met respect voor de ander. Empathie speelt hier een grote factor. Denk bijvoorbeeld aan een situatie waarbij je kind een cadeautje krijgt waar hij of zij niet blij mee is. Leer dat het belangrijk is om te bedanken voor het gebaar, zelfs als het hun stijl niet is.

5. Taal die versterkt, niet beperkt

Taal is dus niet zomaar taal. Want woorden blijven altijd hangen. Soms fluisterend, soms heel luid. En soms een leven lang. Kleine verbale aanpassingen versterken het vertrouwen van je kind, de anatomie én de emotionele intelligentie.