Het is een universele reflex: na een veel te korte nacht drinken we de ene koffie na de andere of proberen we overdag ergens een dutje mee te pikken. Toch heeft een team van McGill University in Montréal nu een derde optie ontdekt om vermoeidheid tegen te gaan. Hun onderzoek werd gepubliceerd in het tijdschrift ‘PNAS’ en opgepikt door ‘GQ’. Daaruit blijkt dat een korte sportsessie het geheugen even goed zou beschermen als een dutje. Op voorwaarde dat je bereid bent om je even in te spannen.

20 minuten fietsen of 90 minuten slapen: wat blijkt uit de studie?

Het protocol was behoorlijk pittig. Zo moesten 54 gezonde jongvolwassenen dertig uur na elkaar wakker blijven. Daarna werden ze in drie groepen verdeeld. De eerste groep fietste twintig minuten, de tweede deed een dutje van 90 minuten en de derde deed helemaal niets. Vervolgens legden alle deelnemers een geheugentest af. Zowel de slapers als de fietsers presteerden ongeveer 22% beter dan de inactieve groep. De duur van het dutje was niet willekeurig gekozen. Eerder onderzoek toonde namelijk aan dat een dutje van deze lengte meer herstellend werkt dan een korter slaapmoment.

Slaapdruk: waarom werken een dutje en beweging niet op dezelfde manier?

Alles draait om een mechanisme dat promovenda en coauteur van de studie Madhura Lotlikar ‘slaapdruk’ noemt. Dat is de behoefte aan slaap die toeneemt naarmate je langer wakker blijft. Hierdoor moet het brein steeds harder werken, tot het daar uiteindelijk onder lijdt. Een dutje zou die druk verlagen en zo het vermogen herstellen om nieuwe informatie op te nemen. Bij de groep die fietste, nam de slaapdruk niet af. Hun brein zou de nog beschikbare middelen wel efficiënter hebben gebruikt. Kortom: twee verschillende neurale circuits met hetzelfde resultaat, namelijk een brein met slaaptekort dat beter functioneert.

Kun je na een slapeloze nacht beter slapen of sporten?

Dat hangt vooral af van de omstandigheden. De onderzoekster vat het eenvoudig samen: ‘Iets doen is beter dan helemaal niets doen.’ Als je voldoende tijd hebt, blijft een dutje de beste optie. Zit je agenda helemaal vol, dan kunnen twintig minuten bewegen uitkomst bieden. Je hoeft trouwens niet per se te fietsen. Elke duuractiviteit brengt dezelfde processen op gang, zolang je 70 tot 75% van je maximale hartslag bereikt. De onderzoekster geeft wel een belangrijke waarschuwing mee: dit is absoluut geen truc om ‘s nachts minder te slapen. Voldoende slaap blijft altijd de eerste prioriteit.

Bron