Als kleindochter van oprichter Ole Lynggaard en dochter van creatief directeur Charlotte Lynggaard kreeg Sofia Lynggaard Normann de liefde voor juwelen met de paplepel mee. Toch duurde het even voor ze haar eigen stem vond. Met haar nieuwste collectie Ocean Drop duikt de Deense ontwerpster opnieuw de onderwaterwereld in.

Een juweel kan meer betekenen dan zijn gewicht in goud. Vraag maar aan Sofia Lynggaard Normann, die het olifantenhangertje dat ze als tiener van haar grootouders kreeg nog altijd koestert. Als derde generatie van het Deense juwelenhuis Ole Lynggaard Copenhagen draagt ze haar familiegeschiedenis letterlijk dicht op de huid. De natuur is al sinds de oprichting in 1963 een onuitputtelijke inspiratiebron voor het huis. Waar haar grootvader Ole en moeder Charlotte hun eigen vormentaal ontwikkelden, vond Sofia die van haar onder het wateroppervlak. Maar een bekende familienaam is niet automatisch een garantie op zelfvertrouwen. De ontwerpster vertelt hoe ze haar plek vond, waarom ze liever tekent dan haast maakt en wat er gebeurt wanneer een juweel een eigen leven gaat leiden.

Je groeide letterlijk op tussen de juwelen. Besefte je als kind al hoe bijzonder dat was?

“Ik heb het nooit als vanzelfsprekend beschouwd. Als klein meisje liep ik overal rond in het bedrijf en kende ik iedereen bij naam. Veel van die mensen werken er vandaag nog. Ik voelde me enorm verbonden met het atelier en de mensen die er werkten. Het was niet zo dat ik op een bepaald moment plots besefte hoe bijzonder mijn jeugd was. Ik heb altijd geweten dat ik het geluk had deel uit te maken van zo’n hechte familie en een bedrijf waarin voortdurend iets gebeurde.”

Is er een juweel waar je nooit afstand van zou kunnen doen?

“Een gouden olifantenhangertje dat ik op mijn veertiende van mijn grootouders kreeg, voor mijn vormsel. Mijn grootvader is dol op olifanten. Voor hem staan ze symbool voor familie: een kudde die bij elkaar blijft. Zijn olifantencollectie was toen nog heel nieuw en hij tekende in die periode haast niets anders. Ik kreeg een van de eerste exemplaren. Dat vergeet ik nooit.”

Elephant Pendant gold

Elephant hangertje met diamant, € 3600

Draag je het nog?

“Zeker. Zelfs tijdens de bevalling van mijn zoontje had ik het om. Het is een vrij zwaar hangertje van massief goud, dus misschien klinkt dat vreemd. Maar op dat pijnlijke moment gaf het me kracht. Door de symboliek voelde het alsof mijn hele familie achter me stond. Dat is precies waarom ik het nog zo graag draag.”

Met zo’n bekende familienaam lijkt het bijna vanzelfsprekend dat je zelf juwelen zou ontwerpen. Heb je ooit getwijfeld of je wel iets kon toevoegen?

“Absoluut. Het was een heel proces om mijn eigen ontwerptaal te vinden. Ik heb regelmatig aan mijn talent getwijfeld, maar die onzekerheid kwam volledig van mezelf. Mijn moeder heeft hetzelfde doorgemaakt toen ze naast mijn grootvader haar eigen stijl ontwikkelde. Daardoor begreep ze wat ik nodig had: ruimte en tijd. Zowel zij als mijn grootvader hebben me de vrijheid gegeven om mijn eigen weg te zoeken, zonder me onder druk te zetten.”

Je werkte ongeveer drie jaar aan Young Fish, je eerste collectie. Waarom duurde dat zo lang?

“Er kwam veel meer bij kijken dan alleen juwelen tekenen. Ik was ook mezelf aan het ontdekken, ideeën aan het uitwerken en op zoek naar een verhaal dat echt bij me paste. Young Fish draait om een jonge vis die over de zeebodem zwemt, een parel vindt en ermee naar het wateroppervlak komt. Met zijn open bek symboliseert hij een nieuw begin. Er zitten zoveel details en ambachtelijk werk in die collectie. Ik had tijd nodig om voldoende vertrouwen te krijgen om haar aan de buitenwereld te tonen.”

Wanneer voelde je voor het eerst dat je je plek als ontwerpster had gevonden?

“Eigenlijk pas na de lancering. Ik was behoorlijk zenuwachtig, omdat de collectie zo anders was. Ik vroeg me af of mensen haar zouden begrijpen. Maar toen ik klanten ontmoette die nieuwsgierig waren naar de verhalen achter de ontwerpen, de juwelen wilden passen en ze uiteindelijk ook kochten, voelde dat onwerkelijk. Het eerste jaar heb ik veel rondgereisd met Young Fish. Ik denk dat ik er nooit aan zal wennen om iemand iets te zien dragen dat ik zelf heb ontworpen.”

Heb je ooit iemand aangesproken die een van je ontwerpen droeg?

“Ja, twee meisjes in een restaurant. Ik vond het zo leuk hoe ze mijn juwelen combineerden dat ik het niet kon laten om er iets van te zeggen. We zaten dicht bij elkaar, dus het gebeurde heel spontaan. Ik zou niet zomaar iemand op straat tegenhouden, maar als de gelegenheid zich voordoet, vertel ik graag hoe blij het me maakt.”

Op school blonk je niet bepaald uit. Hoe heb je ontdekt waar je talent lag?

“Mijn ouders hebben me van jongs af aan duidelijk gemaakt dat tekenen en creativiteit mijn sterke punten waren. Daardoor kon ik slechte cijfers relativeren. Als je op school niet goed presteert, kun je al snel aan jezelf gaan twijfelen. Gelukkig wist ik dat ik andere talenten had. Halverwege mijn schooltijd stapte ik over naar een creatievere school, waar op een andere manier werd lesgegeven. Dat maakte een groot verschil.”

Wat zou je zeggen tegen jongeren die zich niet thuis voelen in het klassieke onderwijssysteem?

“Schoolresultaten zeggen niet alles over je capaciteiten. Misschien ben je goed in tekenen of ben je nieuwsgierig naar de natuur. Zoek mensen die bezig zijn met wat jij interessant vindt en naar wie je opkijkt. Doe natuurlijk je best op school, want je leert er veel, maar laat je niet ongelukkig maken door cijfers. Ik had geluk met ouders die begrepen dat niet ieder kind op dezelfde manier leert. Ik hoop dat ik mijn zoon later dezelfde steun kan geven.”

Als kind kon je urenlang verdwijnen in het bos. Wat betekent de natuur vandaag voor je?

“Ik was zo’n kind dat na school drie uur in het bos kon blijven, terwijl mijn ouders zich afvroegen waar ik was. In de natuur vind ik rust. Ik kan er helemaal aanwezig zijn en nadenken. Nu ik ontwerp, kijk ik er ook anders naar. Ik zie vormen waarvan ik denk: daar kan ik iets mee doen. Je kunt nooit iets maken dat zo mooi is als de natuur zelf, maar je kunt er elementen uit halen en iets creëren dat hetzelfde gevoel oproept.”

De natuur inspireert ook je moeder en grootvader. Waarom trok jij juist naar de onderwaterwereld?

“Ik ben dicht bij zee opgegroeid en voelde me er altijd mee verbonden. In Scandinavië fascineren me vooral de zandformaties, de beweging van het water en het licht dat erop valt. Maar toen ik mijn duikbrevet haalde en op verschillende plekken in de wereld ging duiken, ging er een compleet nieuwe wereld voor me open. De kleuren en organische vormen onder water, vooral in warmere streken, zijn magisch. Die beelden blijven in mijn geheugen hangen. De zee heeft een ongelooflijke kracht om vormen te creëren. Hoe vaak ik ook ga duiken, ik ontdek telkens iets nieuws.”

Hoe vertaal je de beweging van water naar een juweel?

“Ik begin altijd met tekenen. Wanneer ik naar het water heb gekeken en daarna aan mijn tekentafel zit, probeer ik dat gevoel en die bewegingen op papier te vangen. Vervolgens werk ik de vormen driedimensionaal uit in was, nog voor er goud aan te pas komt. Zo kan ik de organische lijnen en speelsheid behouden. Het tekenen en boetseren zijn voor mij ontzettend belangrijk.”

En wanneer weet je dat een ontwerp klaar is?

“Wij hebben het geluk dat we niet met vaste ontwerpdeadlines werken. Soms laat ik een idee een jaar liggen en kom ik er later op terug. Natuurlijk zijn er deadlines zodra een juweel in productie gaat, maar ik hoef geen collectie te lanceren wanneer ik voel dat ze nog niet klaar is. We nemen ook de tijd om alles eromheen uit te werken: het verhaal, de presentatie, de etalages. Mijn moeder en ik dragen nieuwe juwelen bovendien zelf een tijdje om te controleren of ze comfortabel zijn, niet te zwaar en of de stenen goed vastzitten. Een juweel moet niet alleen mooi zijn, je moet het ook graag willen dragen.”

Achter Ocean Drops en Ocean Waves schuilen ook twee heel persoonlijke verhalen.

“Ik ontwierp ringen voor twee goede vriendinnen die gingen trouwen. Omdat ik hen zo goed ken, had ik tijdens het ontwerpen voortdurend hun persoonlijkheden voor ogen. Dat bracht me op ideeën waar ik anders misschien niet op was gekomen. Hun persoonlijke ringen vormden later de inspiratie voor de solitairringen in de collectie.”

Voor Ocean Waves speelde een bijzondere plek in Denemarken een rol.

“Een van mijn vriendinnen houdt enorm van Skagen, helemaal in het noorden van Denemarken. Daar komen twee zeeën samen. Zij en haar man komen uit twee verschillende werelden, maar vormen nu één familie. Ik vond dat zo’n mooi beeld: twee zeeën die elkaar ontmoeten. Dat verhaal had ik voortdurend in gedachten terwijl ik ontwierp.”

En Ocean Drops zelf begon eigenlijk met een cadeau van je grootvader?

“Ja. Hij had me een aantal uitzonderlijke peervormige parels gegeven die heel moeilijk te vinden zijn. Hij zei: ‘Hier kun jij iets mee doen.’ Ik maakte er een groot halsjuweel mee dat we nog niet hebben onthuld. Ik bewaar het voor het juiste moment en noem het voorlopig mijn zeemeerminstuk. Tussen de grote parels ontwierp ik kleine druppels. Daaruit ontstond een kleiner ontwerp, vervolgens één Ocean Drop en uiteindelijk een hele collectie. In diezelfde periode was ik ook met de ringen voor mijn vriendinnen bezig. Zo zijn die verschillende ideeën bij elkaar gekomen.”

Wat maakt de juwelen van Ole Lynggaard Copenhagen bijzonder op het vlak van vakmanschap?

“Onze juwelen worden met de hand afgewerkt. Een zetting moet bijvoorbeeld altijd worden aangepast aan de steen die erin komt. Je kunt niet zomaar elke steen in een standaardvorm plaatsen. Daardoor is elk juweel in zekere zin uniek. In onze productie in Denemarken werken ongeveer vijftig goudsmeden. Als je ziet hoeveel werk en precisie er bij één ontwerp komt kijken, begrijp je pas echt wat vakmanschap betekent.”

Ik ken Ole Lynggaard Copenhagen via mijn moeder, die een enorme fan is. Toen ik haar vertelde dat ik je zou interviewen, was ze meteen enthousiast. Ze blijft altijd voor de etalage staan bij de juwelier die jullie merk verkoopt. Voor mij zijn jullie ontwerpen dus onlosmakelijk met haar verbonden. Besef je dat de juwelen van jouw familie ook deel uitmaken van de verhalen van andere families?

“Dat maakt me ontzettend blij om te horen. Het is een van de mooiste kanten van mijn werk. Je geeft een ontwerp zelf een verhaal mee, maar vervolgens ontmoet je mensen die er hun eigen betekenis aan geven. Soms komen ze terug of sturen ze me een bericht om te vertellen wat een juweel voor hen betekent. Ze nemen iets mee van mijn oorspronkelijke idee en voegen er hun eigen herinneringen aan toe. Dat vind ik het magische aan juwelen. Ze dragen emoties en verbinden mensen. Het geeft mijn werk zoveel meer betekenis.”

Is er een verhaal van een klant dat je bijzonder is bijgebleven?

“Toen ik Young Fish lanceerde, stond de collectie symbool voor een nieuw begin. Iemand schreef me dat die dankzij de ring de moed had gevonden om ontslag te nemen en iets nieuws te beginnen. Een ander verhaal dat me raakte, was dat van een moeder die voor elk van haar drie kinderen een vogeltje uit mijn vogelcollectie had gekocht. Ze woonden verspreid over de wereld en dankzij de bedeltjes voelde ze zich toch dicht bij hen.”

Je grootvader, je moeder en jij hebben elk een eigen stijl. Wat verbindt jullie ontwerpen?

“De natuur is onze gedeelde inspiratiebron, maar ook de waarden waarmee mijn grootvader het bedrijf heeft opgericht. We willen het vakmanschap behouden, de productie in Denemarken houden en als familiebedrijf blijven werken. We delen dezelfde ideeën over hoe we voor het huis moeten zorgen en hoe we het willen laten groeien. We staan heel dicht bij elkaar, zowel persoonlijk als creatief.”

Je moeder Charlotte Lynggaard heeft veel ervaring. Durf je haar ook tegen te spreken?

“Zeker. We hebben een heel open dynamiek. Mijn grootvader is niet meer actief in het bedrijf, maar vroeger bekeken we graag elkaars tekeningen. Mijn moeder en ik laten elkaar onze ideeën zien voordat we verdergaan met een ontwerp. Ik luister natuurlijk naar haar, want ze weet ontzettend veel. Maar soms ben ik het niet met haar eens en ga ik toch verder op mijn eigen manier. Dan zegt ze achteraf weleens: ‘Je had gelijk. Ik zou het anders hebben gedaan, maar ik zie nu dat het werkt.’ Dat kan over een juweel gaan, maar net zo goed over de inrichting van een etalage. We dagen elkaar uit.”

Brengt jouw generatie ook een jonger publiek naar het merk?

“Dat merken we zeker. Mijn moeder en ik zijn anders opgegroeid en kijken soms anders naar media, campagnes en styling. Zij heeft enorm veel ervaring, maar is ook nieuwsgierig naar mijn mening. Ik breng een andere blik en wat extra speelsheid mee, zonder de waarden van het huis te willen veranderen. Ook mijn broers, zussen, neven en nichten vertegenwoordigen een jongere generatie. We zien dat terug bij evenementen en in de cijfers: er komen jongere klanten bij.”

Wat hoop je dat er over vijftien jaar absoluut niet veranderd is aan Ole Lynggaard Copenhagen?

“Dat we in Denemarken blijven produceren, dat we een familiebedrijf blijven en dat we onze waarden en ons vakmanschap behouden. We willen voortbouwen op de manier waarop mijn grootvader het bedrijf heeft geleid. Ik hoop ook dat we niet te snel groeien. Liever stap voor stap, zodat we de tijd blijven nemen om alles goed te doen en de kwaliteit te bewaken.”

Hoop je dat je zoon later ook zijn plaats vindt in het familiebedrijf?

“Ja, absoluut. Het is heel bijzonder om zo nauw met mijn familie samen te werken. Mijn grootvader heeft zeven kleinkinderen, van wie er vijf al in het bedrijf werken. We hebben allemaal onze eigen rol, van ontwerp en productontwikkeling tot marketing, storytelling en PR. De twee jongste zijn nog niet aan het werk, maar willen later ook graag meedoen. We staan als broers, zussen, neven en nichten heel dicht bij elkaar. Ik hoop dat mijn zoon op zijn beurt mag ervaren hoe bijzonder het is om deel uit te maken van zo’n hechte familie én een familiebedrijf. Dat zou ik heel graag doorgeven.”