Vandaag voeren we Tim Van Steenbergen ten tonele, de man die wereldwijd zowel catwalks als podia verovert.
Drapage, structuur, korsetten, toneel,..: het werk van Tim Van Steenbergen valt niet in één woord samen te vatten, al komt “theatraal” wel in de buurt. De Belg stampte in 2001 zijn gelijknamige label uit de grond en maakte al snel furore. Zijn ontwerpen zijn sober en dramatisch tegelijk, een cocktail die ook buiten de modewereld aanslaat. Zo produceert hij naast zijn vaste collecties ook kostuums voor toneel en ballet. Een drukke agenda die hij het liefst van al aanvult met extra projecten: schoenen, zonnebrillen en zelfs waterflesjes –onze landgenoot is bijzonder vrijgevig als het op zijn ontwerptalent aankomt. “Het houdt me jong aan 10 projecten tegelijk te werken.”
We ontmoeten de ontwerper in zijn Antwerpse werkplaats, gevestigd in een oud naaiatelier. Dat laatste valt te zien aan de aparte inrichting van de inkomhal: franjes, schetsen en oubollige gravures zetten de toon. Aan het oorspronkelijke, sixties interieur heeft Tim dan ook weinig veranderd. “Ik vind het wel charmant zo, echt heel authentiek. Probeer er trouwens maar iets aan te veranderen: als ik een cleane witte ruimte zou willen, zou ik alles gewoon moeten afbreken.”
Op het gelijkvloers worden prototypes –de eerste versie van een ontwerp- gemaakt. “Tijdens het seizoen werken hier slechts twee of drie naaisters, ik heb mijn productie heel bewust ge-outsourced naar andere ateliers. Hier ligt de focus echt op het creëren, het bedenken van de collectie.
Vandaag ligt het atelier er ongewoon netjes bij: “We zitten tussen twee seizoenen, dus veel werk gebeurt er niet. Bovendien heb ik net de grote kuis gedaan –een hele uitdaging! Ik heb zo’n vijf vuilniszakken aan prototypes kunnen wegsmijten. Het is echt moeilijk om hier de orde te bewaren, je bent constant aan het knippen, plakken, maken.”
In het midden van het atelier staat een heuse strijkplank, een niet te onderschatten instrument: “Ik werk minder vanuit een tekening dan vanuit de ‘beleving’ van een stof. Natuurlijk maak ik eerst een schets, maar daarna ga ik rechtstreeks op de paspop draperen en experimenteren. Het is belangrijk om je materie te voelen, te zien hoe de stof beweegt en reageert. Voor mij is dat eigenlijk een grote inspiratiebron. Dus ja, de strijkplank mag er zijn…”
Materialen zijn dan ook van kapitaal belang in de creaties van Tim, in de stock ontdekken we de resten van vorige collecties. “Het is een uitdaging om telkens vernieuwende materialen te vinden. Ondertussen heb ik op dat vlak wel een reputatie uitgebouwd, dus moet ik er minder zelf naar op zoek gaan. Agenten komen hier in het atelier hun stoffen en nieuwigheden aanbieden.”
Op de eerste verdieping komen we oog in oog te staan met vier enorme posters. “Ik heb met de Milanese Scala kostuums ontworpen voor de volledige operareeks Der Ring des Niebelungen. Dat was een hele zware opdracht, als afronding ervan wilde ik absoluut de afiches van de premièreavonden bemachtigen. Het is me gelukt voor de vier componenten, ik ben een tevreden man. Die van Walkure is extra veel waard omdat hij meteen ook de spits van het muzikale jaar afbeet.”
Over opera gesproken, vanwaar zijn interesse voor toneel? “Sinds 2004 ben ik daarmee bezig. Ik vind het enorm boeiend omdat het een compleet andere manier van werken is. Je moets iets tevoorschijn toveren dat werkt op een podium, met een welbepaalde belichting, met een specifiek perspectief. Het is een heel andere manier van werken en kijken: ik noem het schilderen met kleur en textuur. Ik produceer soms voor stukken die drie of vier uur duren en moet zorgen dat het interessant blijft om naar te kijken. Je moet zowel de acteur als de verhaallijn ondersteunen.”
Anderzijds biedt toneel ook de nodige inspiratie, op een kast prijkt een oud hemd uit 1900, gevonden achter de schermen van een toneelhuis. “Je kan in de coulissen echt heel veel rondneuzen en vanalles ontdekken: historische ontwerpen, vreemde creaties en onbekende materialen –een schat aan inspiratie dus!
Nooit gedacht om 100% voor de kostuumwereld te gaan? “Jawel, want ik begin er echt heel veel werk in te krijgen. Dat neemt een groot deel van mijn tijd in beslag, dus soms denk ik er wel aan. Anderzijds vind ik de dualiteit tussen de twee manier van ontwerpen leuk. Het is interessant om vanuit twee hoeken en visies te kunnen werken. Ik weet dus niet of ik mijn gewone lijn zou kunnen laten vallen.”
Dat geldt trouwens ook voor zijn vele andere projecten. Zo prijkt er op de kast een stuk uit een gigantisch schaakspel dat hij in 2004 voor de Biennale van Venetië bouwde. “Dit was eigenlijk één van de paarden, met oude kledij en schoenen had ik een volledig spel in elkaar gestoken. Ik krijg dus ook veel voorstellen vanuit de kunstwereld, vooral om dit soort installaties te maken.”
“Ik vind die veelzijdigheid in mijn job echt boeiend. Weet je, ik geloof niet meer in mode in de winkel alleen, het gaat me om het totaalplaatje. Boeken, deco, astronomie,…: ik wil mijn klanten een totaalbelevenis geven. Je kan je visie vertalen naar meer dan een broek of shirt alleen. Het was een bewuste keuze om mijn carrière in de breedte uit te bouwen: ik blijf trouw aan mijn visie, maar probeer die op verschillende domeinen toe te passen. Onlangs ontwierp ik bijvoorbeeld waterflesjes: waarom zou ik dat nièt doen?”
Langs de muur staan tientallen mappen opgeborgen: herinneringen aan vroegere projecten, Tim pikt er zijn ontwerpmap voor het ballet van Romeo en Julia uit. “Ontwerpen voor ballet is eigenlijk nòg een andere ervaring. Techniek is heel belangrijk als je ziet wat voor toeren de dansers met hun kostuums moeten uithalen. De meeste gezelschappen beschikken dan ook over hun eigen atelier en gespecialiseerde vakmensen: zij brengen de techniek, ik voeg er mijn visie en fantasie aan toe. Ik bepaal op dat vlak heel veel zelf: na een babbel met de regisseur ga ik op zoek naar beelden die me inspireren. Daaruit maak ik een soort van inspiratiemap en kan ik beginnen ontwerpen. Heel verrijkend!” 
Een ontwerper dus, die zich al meer dan 10 jaar een weg door de modewereld baant -en niet bang is voor een pirouette of twee daarbuiten. Misschien volgen we hem binnenkort ook achter de schermen van…? Wordt vervolgd!
(Beeld: Roxanne Bauwens)
