ELLE 007: 4 fun facts over spionage

Geüpdatet op 25 Augustus 2014 door Isabelle Vander Heyde
ELLE 007: 4 fun facts over spionage

The Americans

De herfst staat voor de deur en dat betekent heel wat gezellige TV-avondjes. Eén van de nieuwe series dit seizoen is The Americans, over een doorsnee Amerikaanse koppel dat eigenlijk een duo Russische spionnen blijkt te zijn. Het ideale excuus om ons in de wereld van spionage, staatsgeheimen en undercover agenten te storten. 

We spraken met onderzoeksjournalist Kristof Clerix, die zich sinds 10 jaar verdiept in spionagetechnieken:  hoe realistisch is een plot als dat van The Americans? Best wel, zo blijkt, en al helemaal niet ver van ons bed! Clerix noemt België zelfs een echt spionnennest –en dat al sinds de jaren zestig. Vier parallellen tussen de serie en de realiteit:

1/

Dekmantels 

The Americans 1

 De Russische ambassade speelt in The Americans een sleutelrol in de activiteiten van hoofdpersonen Philip en Elisabeth Jennings. Ook in het echt zijn ambassades altijd al een dekmantel voor spionage geweest. Ten tijde van de Koude Oorlog hadden de Oost-Duitse en Russische ambassades zelfs hun eigen, geheime afdeling voor spionnen. Dat is trouwens de reden waarom België zo interessant is: met 288 ambassades is Brussel de diplomatieke hoofdstad van de wereld...

Andere veelgebruikte dekmantels zijn journalisten, reisbureaus, zakenmensen en zelfs studenten. Zij lopen dan ook meer kans om geschaduwd te worden door zowel geheime diensten als contraspionage.

2/

Recrutering 

The Americans 2

Het risico dat zij gerecruteerd worden als spion, is immers reëel. In de serie zijn zowel de Jennings als hun vijanden constant op zoek naar bondgenoten en informanten. Ook dat doen en deden spionnen in Brussel. Het begint met een onschuldig etentje en voor je het weet maak je geheime informatie over aan het buitenland… Je zou voor minder paranoïde worden! Veelgebruikte technieken zijn afpersing en omkoping, maar ook slimme psychologische trucs zorgen ervoor dat je je mond voorbij praat.

Fun fact: einde jaren zeventig liet de Belgische contraspionage single secretaresses van de NAVO schaduwen in de dagen voor en na hun verjaardagen. De vrees dat knappe buitenlandse spionnen hen informatie zou ontfutselen, was groot –en vrouwen zijn op hun verjaardag nu eenmaal gevoeliger voor goedkope vleierij…

3/

Dode brievenbussen 

philip

Deze is leuk: spionnen communiceren onderling door geheime boodschappen op de meest banale plekken te laten rondslingeren –de zogenaamde “dode brievenbussen”. Ook België krioelt van die plekken, Clerix vond in de archieven van de Tsjechoslowaakse geheime dienst zeer gerichte aanwijzingen daarover. Zo vormden picknickbanken aan een pompstation langs de E40 een dode brievenbus, alsook een holle boomstronk in het park van het Beaulieu kasteel in Huizingen. Je zal “afval” nooit meer op dezelfde manier bekijken!

4/
Illegalen 

Ana Chapman maakte na haar ontmaskering promotie tot bikinibabe...
Ana Chapman maakte na haar ontmaskering promotie tot bikinibabe...

De familie Jennings leeft sinds jaren onder de dekmantel van een oerdegelijk Amerikaans gezinnetje. Zij vormen een speciale categorie spionnen –de zogenaamde “illegalen”- en zijn bijzonder moeilijk te ontmaskeren. Ook dit komt in de realiteit voor: enkele jaren geleden klapte een overgelopen Russische kolonel uit de biecht, waarna niet minder dan 10 spionnen werden ontmaskerd in de Verenigde Staten. Onder hen de niet onaantrekkelijke Anna Chapman, die een rustig leventje in New York leidde. In de nasleep hiervan werden ook in Duitsland, Nederland en België illegalen ontmaskerd.

En zo krijgt je TV-avondje plots een griezelig realistische dimensie! The Americans is vanaf 27 augustus verkrijgbaar op Blu-ray en DVD